Xuyên tâm liên – Vị thuốc “Vàng” giúp phòng ngừa và điều trị bệnh viêm đường hô hấp COVID – 19

Xuyên tâm liên được đã được sử dụng trong phòng ngừa và điều trị COVID – 19 ở nhiều quốc gia như Malaysia, Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia… Vị thuốc này được cho là có khả năng làm giảm, cải thiện mức độ triệu chứng bệnh, hạn chế sự lây lan của virus Corona và giúp tăng cường miễn dịch, phòng ngừa Covid.

Xuyên tâm liên – Vị thuốc “đa năng” nhiều công dụng

Xuyên tâm liên, tên khoa học Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall. ex Nees, thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), hay còn gọi là công cộng, hùng bút, cây lá đắng, nguyên cộng, khô đảm thảo, lam khái liên, nhất kiến kỷ… Đây là vị thuốc thanh nhiệt, giải độc, từng được coi là “thần dược” trong thời bao cấp, dùng để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau.

Trong đông y, xuyên tâm liên có tính hàn, vị đắng, quy vào tạng Can, Phế, Tỳ, có tác dụng điều trị các loại bệnh nhiễm trùng, hô hấp, tiêu hóa, da liễu, bệnh phong, sốt rét, miễn dịch…

Các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng cho thấy, vị thuốc này chứa nhiều hoạt chất như andrographolide có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa, ung thư, bảo vệ gan mật, chống huyết khối… Ngoài ra vị thuốc còn có nhiều tác nhân kích thích miễn dịch, kháng virus tự nhiên, cải thiện chức năng miễn dịch, ức chế sự phát triển của các khối u…

Trong tự nhiên, xuyên tâm liên được tìm thấy nhiều ở khu vực Nam Á, Đông Nam Á, Trung Quốc, Caribe và châu Phi. Việt Nam là một trong những quốc gia có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi để trồng, phát triển xuyên tâm liên.

Hiệu quả của xuyên tâm liên trong điều trị và phòng ngừa Covid – 19

Hiệu quả phòng và điều trị Covid – 19 của vị thuốc xuyên tâm liên đã được nhiều quốc gia nghiên cứu. Một kết quả nghiên cứu tại Ấn Độ cho thấy hoạt chất andrographolide và dihydroxy dimethoxy flavone trong xuyên tâm liên có tác dụng ức chế enzyme protease của virus Corona trên thử nghiệm silico và hạn chế đường lây lan của nó. Hoạt chất này cũng cho thấy tác dụng kháng virus tiềm năng, làm giảm mức độ triệu chứng lâm sàng, bảo vệ và hạn chế các tổn thương gan, tim mạch do một số thuốc điều trị Covid – 19 gây ra.

Một kết quả nghiên cứu khác cũng cho thấy hoạt chất andrographolide có thể hạ sốt, chống viêm, cải thiện các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp do virus Corona gây ra. Các nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Y học cổ truyền Thái Lan đã tiến hành thử nghiệm trên những bệnh nhân nhiễm Covid – 19 với các triệu chứng nhẹ như đau họng, sốt, nhức đầu, ho, sổ mũi…

Với liều lượng 180mg xuyên tâm liên/ ngày, chia 3 lần vào các khung giờ khác nhau, liên tục trong 5 ngày, kết quả ghi nhận được trong vòng 3 ngày điều trị đều cho thấy hiệu quả của xuyên tâm liên có thể cải thiện các triệu chứng bệnh và tình trạng sức khỏe của tình nguyện viên. Không tình nguyện viên nào có xuất hiện triệu chứng tiến triển nặng như nhiễm trùng phổi, nhịp thở tăng…

Tại Trung Quốc, một số chương trình đẩy lùi đại dịch Covid – 19 cũng khuyên dùng sử dụng Xiyanping – một chế phẩm bán tổng hợp có nguồn gốc từ thành phần hoạt tính của cây xuyên tâm liên gồm 9-dehydro-17-hydro-andrographolide và natri 9-dehydro-17-hydro-andrographolide-19-yl sulfate. Chế phẩm này được cho là có tác dụng làm giảm mức độ viêm đường hô hấp trên, giảm sản xuất Cytokine và các yếu tố gây viêm trong nhiễm virus. Nhờ đó giúp hỗ trợ điều trị Covid – 19 hiệu quả hơn.

Ở Nigeria, một sản phẩm có tên là Niprimune được bào chế từ cây xuyên tâm liên cũng được sử dụng để chữa trị Covid – 19 trên đất nước này.

Đặc biệt, xuyên tâm liên cũng cho thấy hiệu quả tiềm năng trong phòng ngừa COVID – 19. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học thấy hoạt chất andrographolide và 14-deoxy-11,12-didehydroandrographolide có khả năng giúp kích thích tăng cường hệ thống miễn dịch và kháng virus tự nhiên. Sự kết hợp giữa andrographolide và một số hợp chất khác có trong xuyên tâm liên có thể giúp chống nhiễm trùng và hạn chế sự lây lan của virus. Do vậy, vị thuốc này có thể sử dụng an toàn cả trước và trong khi nhiễm bệnh.

Cách dùng xuyên tâm liên chữa Covid – 19 và phòng bệnh

Các chuyên gia cho rằng, xuyên tâm liên có tính mát, không nên sử dụng quá 5 – 7 ngày, nếu không có thể gây tê tay chân, hạ huyết áp, ảnh hưởng tới thận… Một số tác dụng phụ khác khi dùng xuyên tâm liên đã được ghi nhận như dị ứng, nhức đầu, đau hạch bạch huyết, buồn nôn, tiêu chảy, mệt mỏi…

Một số trường hợp nên tránh hoặc thận trọng khi sử dụng xuyên tâm liên gồm: phụ nữ có thai, đang cho con bú, nam giới hoặc phụ nữ muốn sinh sinhcon, người đang dùng thuốc cao huyết áp hoặc thuốc chống đông máu warfarin, thuốc giảm đau Aspirin, thuốc hạ đường huyết…

Có nhiều nghiên cứu cho thấy hiệu quả của xuyên tâm liên trong phòng và điều trị Covis – 19. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học vẫn chưa đủ. Hiện tại các cơ quan y tế Việt Nam cũng đang nghiên cứu để ứng dụng xuyên tâm liên trong điều trị Covid – 19. Do vậy, người bệnh vẫn nên thận trọng khi sử dụng. Nếu có các triệu chứng bệnh viêm đường hô hấp cấp do Sar – Cov2 (Covid – 19), người bệnh nên liên hệ đường dây nóng của Cơ quan y tế, Bộ y tế để được hỗ trợ kịp thời.

Xem thêm: Xuyên tâm liên: Vị thuốc chữa Covid 19 & Cách dùng hiệu quả